Yandex.Metrica
Oturum açOturum aç / Parola hatırlat Üye olÜye ol

  
Editörler : burak363
18 Temmuz 2005 00:56  


İyi bir öğretmenin vasıfları...

Merhaba dostlar;

Daha evvel birkaç yazımda da belirtmiştim.

Biz Türklerin en önemli hasleti bana göre yargısız infazdır.

Günlerdir forumda eğitim emekçilerine karşı bana göre bir yıpratma kampanyası başlatıldı.

Doğru ya da yanlış bunu tartışmak istemiyorum bazı eğitimcilerde bu yıpratma kampanyasına balıklama atladılar.

Arkadaşlar; buğün Türkiye?de eğitim kesiminden başka birbirini bu kadar karalayan ve kötüleyen bana göre başka bir meslek grubu yoktur.

Maliyecisinden Askerine, Sağlık personelinden Tapucusuna kadar bütün meslek grupları her konuda birbirine kenetlenmişken biz niye birbirimizi yiyoruz hiç anlamıyorum.

Hiçbir zaman unutmayın gün birlik olma zamanıdır.

Hepimiz aynı gemideyiz.

Birbirimizi eleştirelim ama eleştirirken birbirimizin kafasını gözünü kırmayalım.

Yapıcı olarak birbirimizin eksiklerini tamamlayalım.

Biz birbirimizi yerken bizlerden başka bütün devlet memurları ve işçiler çatır çatır özlük haklarını alıyorlar.

Lise mezunu gencecik sağlık memuru bile bizden yaklaşık 2 kat fazla maaş alıyor.

Sakın bazıları hemen üç ay tatiliniz var demesin.

Hiçbir devlet memuru akşam evine okumak için yazılı kâğıdı götürmüyor ve yaklaşık 4 sayfa her gün plan yapmıyor.

Sayın Cumhurbaşkanımız Necdet SEZER Beyefendi bile ;

?Öğretmenler, bugüne kadar büyük fedakârlıklar yaptılar.

- Bundan sonra artık devlet fedakârlık yapmalıdır öğretmenlere!

diye beyanat verirken http://forum.memurlar.net/topic.aspx?id=48108

Bizi eleştirenlere & yerden yere vuranlara soruyorum sizleri bu mevkilere getirenler biz eğitimciler değil miyiz bu düşmanlık niye?

18 Temmuz 2005 00:58

Erkal

Önce bilmeyenler ve bilmek istemeyenlere benim en büyük eğitim idol?lerimden Sayın Halide Nusret Zorlutuna (1901-10 Haziran 1984),hanımefendiden öğretmenin tanımını aktarayım;

?Öğretmenlik sonsuz tahammül, sonsuz feragat ve fedakârlık isteyen bir meslektir:

Güzel, çirkin; temiz, kirli; zeki, aptal; uysal, inatçı kırk elli küçük yaramazla uğraşmak; bütün bu küçük kafaların karanlıklarına bir bir ışık tutmak zor, pek zor bir iştir; her kişinin karı değildir.

Ancak Tanrı?nın bu meslek için yaratmış olduğu kahramanlardır ki, bütün bir gençliği, bütün bir ömrü bu yolda harcarlar, harcayabilirler.? (s.92):

1. İyi bir öğretmen olmak için ilk şart, mesleğini sevmektir.

2. Mesleğe yeni başlayan bir öğretmen, sınıfa ilk adımını attığı zaman derin bir heyecan ve korku duyar. Ancak ilk dersten sonra duyulan tatlı gurur ve sevinç hiçbir zaman unutulamaz.İlk dersin heyecanı öğretmeni öyle sarar ki, meslek hayatı boyunca bu intibaları taşır. (s.16)

3. Çocuklar özellikle genç öğretmenleri daha çok severler. Sevimli, güler yüzlü, zeki ise bütün acemiliğine, beceriksizliğine rağmen kendisini kolayca kabul ettirebilir. Çünkü tabiidir. Çocuğun taze ruhuna eğilerek rahatlıkla işler, şekillendirir. Yaşlı bir öğretmen ise; uzun yıların tecrübesinden süzülmüş bilgisi ve hesaplı, planlı hareketi sayesinde kendisini sevdirir. Üstün sevgi ve şefkat ile de pekiştirir.(15)

4. Öğretmen, öğrencisiyle yalnız okulda değil, okulun dışında da ilgilenmelidir. Öğrenci ile ilgili bütün bilgileri değerlendirerek rehberlik etmeli ve yeteneğine göre yönlendirmelidir. Öğretmen-öğrenci kaynaşması okulu gerçek bir yuva haline getirir. Bu da okulda ve hayatta başarı için önemli bir unsurdur. (Bütün hatıralarında açık olarak veya dolaylı şekilde ifade eder.)

5. Taşrada öğretmenlik yapmak, bazı gerçekleri görmek bakımından önemlidir. Merkezî yerlerde öğrencinin içinde bulunduğu şartları tespit etmek zordur. Öğretmen, dar çevrelerde imkânını kullanarak öğrenciye yardım etmelidir. (s.35)

6. Öğretmen, öğrenciyi yetiştirmek, yarına hazırlamak zorundadır. Zayıf ise kurtarabileceği şekilde not vererek bir şans daha tanınmalıdır. Meselâ: Başarısız olan pekçok öğrenciye ?istidadınız var? diyerek, onları kazandığını belirtiyor. (s.47-54)

7. ?Sizi Disiplin Kurulu?na vereceğim? tehdidi yerine, o meselenin temeline eğilmek daha faydalı olacaktır. Çünkü ceza suçu ortadan kaldırmıyor. Sevgi ve ilgi bütün meselenin anahtarıdır. (s.55-65)

8. Öğretmen, öğrenciye peşin hükümle yaklaşmamalıdır. Başkalarının görüşü değil, kendi değerlendirmesi önemlidir. (s.67-71)

9. Müdür-öğretmen uyumu sevgi temeline dayanmalıdır. Okul müdürü otoriter olduğu kadar; babacan, sevgi dolu olursa resmi ve özel olarak daha verimli sonuç alınır. (S. 73-79)

10. Öğretmen, öğrencisine iyiyi, güzeli, doğruyu verir. Verdiğinin yarısını alan öğrenci, öğretmen için sonsuz bir güç kaynağıdır. Ama öğretmen de bunun için çaba harcamalıdır. (s.74,89 ağırlıklı olmak üzere bütün hatıralarda geçer.)

11. Öğretmenler, sınıf içinde ağzından çıkacak her sözü dikkatlice seçmeli ve kullanmalıdır. (s.81-89)

12. İyi niyetli teşebbüsler bazen kötü sonuçlanabilir. Bunun için tedbiri elden bırakmamalıdır. (S. 95-104)

Öğretmenin bu vasıflarının yanında, öğrencilerin öğretmenlerini daha iyi tanımaları ve onları unutmamaları gerekir

? Bir vefasızlık örneği olan unutulmak, şüphesiz ki öğretmen için en kötü sonuçtur.

Kendisini yetiştiren, emek veren, ümit bağlayan öğretmenine vefa göstermek öğrencinin görevidir.

Öğretmen sadece sevgiye muhtaçtır.

Öğrencisinin sevgisi minnetini göstermesi öğretmenin gücüne güç katar.

Halide Nusret Zorlutuna?nın meslek tutkusunu ve sevgisini belirten şu değerlendirme unutulmamalıdır:

?-Derdin ne? Neyin eksik? Kış, kıyamette rahat yuvanı bırakıp yalnız başına yollara düşer, buralara gelirsen işte böyle hastalanır, garip garip yatarsın. Bu ölümlü dünyada, değer mi sanki? Neyse ihtiyacın var?

Zavallılar ?neye ihtiyacım olduğunu? bir türlü anlayamıyorlardı. Onlar ?ihtiyacı? yemek, içmek giyinmekle... Sadece ?para? ile ölçüyorlardı.

Her türlü menfaatin üstünde bir ?aşk?la bir maksada bağlanmanın ne demek olduğunu bilmiyorlardı. Maksat uğrunda ölmenin de güzel, pek güzel bir şey olabileceğini duyamıyorlardı. Maksat uğrunda ölmenin de güzel, pek güzel bir şey olabileceğini duyamıyorlardı. Bunu ömürlerince duymamaya ?mahkûm?dular. (s.130-131)

Merak edenlere; Halide Nusret Zorlutuna (1901?10 Haziran 1984),kısa biyografisi

Yazı hayatına Millî Edebiyat döneminde başlamıştır. Sade dili ve samimî, zarif üslûbu ile şiir, roman ve hatıra türünde önemli eserler vermiştir. Ayrıca 1924?1957 yılları arasında değişik yerlerde Türkçe ve edebiyat öğretmenliği yapmıştır. Meslek hayatının ilk yıllarından 1948 yılına kadar gelen, okul hatıralarından bir demet sunduğu ?Benim Küçük Dostlarım? adlı kitabı; eğitim ve öğretim açısından büyük önem taşır. Kitabın ilk baskısı 1948?de yapılmıştır. Okul hatıralarını anlatırken, öğretmende bulunması gereken üstün vasıfları da belirtir. Tecrübe süzgecinden geçen bu vasıflar, her öğretmen için birer hazine değerindedir. Öğrenciler için ise bir kaynaktır. Öğretmen ve öğrenci bütünleşirse; milletimizin gurur duyacağı üstün insanların, kaliteli elemanların daha çok ve daha iyi yetişeceği intibaı uyandırmaktadır. Bu bir inançtır, ümittir, ışıktır. Bir ümit ?çalışması gücünü ve yaşama zevkini? artırır.

Kitabın önsözünde öğretmenlik mesleğini seçme sebebinin çocuklara olan aşırı sevgisi olduğunu belirtir.

Nurkal KUMSUZ?a teşekkürlerimle

Erkal

18 Temmuz 2005 01:02

Erkal

İYİ BİR ÖĞRETMENİN VASIFLARI

A- Öğrencilerle olan münasebetler yönünden

1- Öğrencileri problemleriyle alakadar olunuz ve onları anlamaya çalışınız.

2- Öğrencilerin bütün suallerini cevaplandırınız.

3- Kendinizi sınıfa tesirli, bir şekilde takdim ediniz.

4- Öğrencilerinize şahsi meselelerinizden bahsetmeyiniz.

5- Yersiz hiciv ve istihzadan kaçınınız.

6- Mizacınızı daima kontrol ediniz.

7- Olgun bir şahsiyet sahibi, şakacı ve samimi olunuz.

8- Öğrencilerin sordukları sualler veya yapamadıkları işler konusunda yardımcı olunuz.

9- Kâfi derecede malumat sahibi olunuz.

10- Öğrencilerle aşırı derecede senli benli olmaktan kaçınınız.

11- Öğrencileri mahcup duruma sokmaktan ve hırpalamaktan kaçınınız.

12- Öğrencilerin iyi işlerini ve tavırlarını takdir ediniz.

13- Dersinizin öğrenciler üzerinde tesirini yine öğrencilere sorunuz.

14- Öğrenciyi bitaraf olarak değerlendiriniz, geçmişteki sicilini düşünmeyiniz.

B- Mesleki formasyon yönünden

15- Ders müfredatının tekâmülüne yapıcı tavsiyelerinizle iştirak ediniz.

16- Yapıcı teknikleri makul karşılayınız.

17- Mesleki yetişmenizi ihmal etmeyiniz. Daima kendinizi yetiştirmeye çalışınız.

18- Mesleğinizdeki yenilikleri takip etmeyi ihmal etmeyiniz.

19- Diğer bir işe benzemeyen öğretimin imkanlarını kullanmayı bir hizmet vesilesi biliniz.

20- Mesleki bilgilerinizi başkalarıyla karşılaştırınız.

21- Mesleğinizle ilgili teşekküllere katılınız ve faal hizmetler alınız.

22- Halkın öğretmenden beklediği tarzda yaşayınız.

23- İşinizi kendiniz bizzat ve en iyi şekilde yapmaya çalışınız.

24- Okul saatleri içinde okulun işleriyle meşgul olunuz.

C- Ahlak ve fazilet sahibi olma yönünden

25-Zaralı şayia ve dedikoduları önleyiniz.

26-Mensubu olduğunuz birliğe sadık kalınız.

27-Bayağı ve müstehcen lisan kullanmaktan çekininiz.

28-Müessesenize zararı olacak menfaatlerinizden kendinizi uzak tutunuz

29-Başkaları için iltifatkar olmayan konuşmaları yapmaktan çekininiz.

30-Resmi hususlarda faydalı yayınlara iştirak ediniz.

31-Din e yada politikaya temas etmekten kaçınınız.

32-Başarılarınızı geçmişteki icraatlarınızla değil, hali hazır faaliyetlerinizle ölçünüz.

D-Şahsi vasıflar yönünden

33- Dürüst olunuz.

34- İyi bir mantık ve muvazene sahibi olunuz.

35- Kendinize güveniniz.

36- İnsiyatifinizi kullanınız.

37- Gayretli ve neşeli olunuz.

38- Yaratıcı ve çare bulucu olunuz.

39- Arkadaşça davranınız.

40- Basiretli olunuz.

41- Samimi olunuz.

42- Nazik olunuz.

43- Zihni ve fiziki sağlığınıza itina ediniz.

44-İşbirliği yapmaya gönüllü olunuz.

45-Dersi işgal edici hareketlerden kaçınınız.

46-Öğrencileri işetebileceği gibi konuşunuz, fakat bağırmayınız.

47-Dersinize girip çıkma zamanlarınıza dikkat ediniz.

48-Raporlarınızda ve notlarınızda isabetli davranınız.

49-Kanun ve nizamları biliniz ve icaplarına riayet ediniz.

18 Temmuz 2005 01:07

Erkal

BİR DERS NASIL PLANLANIR VE TAKDİM EDİLİR.

A-Dersin Planlanması

1- Dersinizin konularını öğretimin gayelerini uyacak şekilde seçiniz.

2- Dersinizin başlıca hedeflerini tayin ve tespit ediniz.

3- Konuları öğrenme güçlüğüne göre sıralayınız.

4- Ders konuları dokümanlarına sahip olunuz.

5- Kullanacağınız öğretim metodunu seçiniz.

6- Kullanılacak öğretim vasıtalarını seçiniz.

7- Öğrencinin iştirakini temin için tedbirler alınız.

8- Ders planınızı ilgileri uyandırmaya vasıta olacak şekilde hazırlayınız.

9- İleri bir çalışma için müracaat edilecek yardımcı vasıtaları seçiniz.

10- Sınıfınızın ilk dersi için hazırlayacağınız planda yöneltim işini ele alınız.

11- Yeni terimleri ve kelimeleri izah için hazırlık yapınız.

12- Bir özetleme yapabilmek için başlıca noktaların neler olabileceğini seçiniz.

13- İmtihan için hazırlık yapınız.

14- Vereceğiniz vazifeleri açıkça tespit ediniz.

B- Ders Planının Yazılması

15- İzah edici başlıkları seçiniz.

16- Ders konusunda ayrılan zamanı açıklayınız.

17- Mümkün oldukça ders planınızı geliştiriniz.

18- Dersin verilmesinden önce ders planına ve bütün öğretim vasıtalarına sahip olunuz.

C- Dersin Takdimi

19-Ders planını tatbik ve takip ediniz.

20-Alakayı uyandırmak ve devam ettirmek için maharetinizi kullanınız.

21-Kalabalık sınıflarda ders verirken ayakta durunuz.

22-Konuşurken daime sınıfla yüz yüze olunuz.

23-Dersin her bölümünü geçmezden evvel onun sınıfça anlaşıldığına kani olunuz.

24-Anlamayan bir öğrenci için diğerlerinin ilerlemelerini geciktirmeyiniz.

25-Öğrencilerin tutmakta oldukları notların faydalı olup olmadıklarını kontrol ediniz.

BİR DERS MÜFREDATI NASIL HAZIRLANIR ?

1-Okulun gayelerini tespit ediniz.

2-Ders verdiğiniz bölümün veya şubenin gayelerini tespit ediniz.

3-Dersinizin gayelerini tespit ediniz.

4-Ders için sarf edilecek zamanı gösteriniz.

5-Dersin seviyesini tespit edininiz.

6-Sınıfınızdaki öğrenci mevcudunu belirtiniz.

7-Öğretim metot ve vasıtalarının bir listesini yapınız.

8-Puanlama ve derecelendirme metotlarını belirtiniz.

9-Konuyla ilgili bilgileri tetkik ediniz.

10-Öğrenci organizasyonunu belirtiniz.

11-Ders ve müracaat kitaplarının listesini yapınız.

12-Kullanılacak alet ve avadanlıklarının listesini yapınız.

13-Öğretilecek bütün işlemleri tespit ediniz.

14-Tatbik edilecek olan projeleri seçiniz.

15-Öğretilecek konuyla ilgili bilgileri tespit ediniz.

16-İşlemlerin ve ilgili bilgilerin öğretilmesi için gerekli ders planlarını ve öğretim notlarını yazınız.

17-Ders müfredatını zaman zaman gözden geçirip, lüzum oldukça rezerve ediniz.

SÖZLÜ SORU VE MÜNAKAŞA METODU NASIL UYGULANIR.

1-Sözlü sorunun gayelerini iyi biliniz.

2-Konuşmaların sınıftaki bütün öğrencilerin işitebileceği kadar yüksek olmasına dikkat ediniz.

3-Gramer kaidelerine uygun olarak konuşunuz.

4-Sade bir dil kullanınız.

5-Konudan ayrılmayınız.

6-Sorular arasında bağıntıyı muhafıza ediniz.

7-Soruların düşünceyi tahrik edici ve mantıki olmasına dikkat ediniz.

8-Kolayca anlaşılabilir ve cevapları kati sorunlar sorunuz.

9-Önce soruyu bütün sınıfa sorunuz,öğrencilerin soru üzerinde düşünecekleri zamanı iyi seçiniz.

10-Sorulara dikkat etmeyen öğrencilerin dikkatini çekmek amacıyla değil ,yalnız açıklamak maksadıyla tekrara edin.

11-Öğrencilerin bilgi seviyelerin üstünde sorular sormayınız.

12-Sorulan sorulara öğrencilerin münferiden cevap vermesini isteyin.

13-Öğrencilere belli bir sıraya göre soru sormamaya dikkat edin.

14-Makul bir nispette her öğrenciye iştirak imkanı veriniz.

15-Mümkün olduğu sürece öğrencilere ferdi kabiliyetlerine uygun sorular sorunuz.

16-Öğrencilerin oturdukları yerden sorulara cevap vermesine müsaade ediniz.

17-Bütün öğrencileri münakaşalara katılmaya teşvik ediniz.

18-Başlanan her münakaşayı iyi bir sonuca bağlayınız.

18 Temmuz 2005 01:10

Erkal

Öğretmen kimdir?? Ekşi?den ?

01 - Öğreten kişi..

02 - Hep beraber gülüp hep beraber üzülmeliyiz felsefesini kendisini düstur edinen kimse

03 - Haftada en az 24 saat çocukların bıdı bıdısını çekebilecek kapasiteye sahip insan topluluğu.

04 ? 24 Kasımda bir araya gelirler ve bayram yaparlar.

05 - Kimileri artık okuldan bezmiştir, kendi kurduğu işleriyle uğraşır. Bu tür öğretmenler lüks marka arabalarla okula gelir. Okula da sadece muhabbet etmek için geldiğini söyler ve böylelikle bizim sevgi ve saygımızı kazanır. Derslerini de iyi anlatırlar.

06 - Kimileri 45 dakikalık dersin 25 dakikasını dersle geçirdikten sonra, öğrencilerin okuduğu ot kitaplardan okur.

07 - Kimileri ders boyunca hikâye anlatarak sabahki alamamış olduğumuz uykumuzu almak için bize adeta manevi destek verir.

08 - Kimileri ise derste panik yaratarak ''durun durun soruyu çözdüm'' der,15 dakika uğraşır. Sıfıra sıfır elde var sıfır kuralını uygulayan fizikçilerdir genelde.

09 - Diğer yüksek okul sonucu erişilen meslekler arasında en kolayı ve en az zekâ isteyeni sanılarak haksızlığa uğramış yüce meslektir öğretmenlik.

10 - Sadece kitapta* bulunan bilgileri öğrenciye aktarma işi öğretmenlik değildir, hele dersi tahtaya yazarak işleyip sonra da öğrencilerin başında gardiyan gibi dikilmek hiç değildir.

11 - Öğretmenlik, karşısındakinin beyniyle bire bir etkileşime girilen az sayıdaki meslekten birisidir ve belki de bu meslekler arasında en zor olanıdır.

12 - İyi bir öğretmen karşısındaki öğrenciler gibi düşünebilme yetisine sahip olmalıdır ve mesleğin en kritik noktası da budur (ne yazık ki günümüz öğretmen eğitiminde insanlara bu yeti pek kazandırılamamaktadır).

13 - Öğretmen okulları kapanmadan önceki öğretmenlerden** edindiğim izlenimlere dayanarak söyleyebilirim ki, memleketimizde "öğretmen" sıfatını taşıyan pek çok insan olabilir, ama "iyi öğretmen" sıfatını hak eden pek az insan vardır.

14 - Sözlerini de yazarsak tam olacak bir ali riza binboga şarkısıdır. Çok da güzeldir. İnsani hüzünlendirir.

Çocuklar öğretmenlerini beklerken, kendi aralarında şamata yapmaktadırlar, bir anda kapı açılır, bir sessizlik kaplar ortamı, ali riza binboga sınıfa girer:

?Günaydın çocuklar!

?Sağ ol! Türküm, doğruyum, çalışkanım, yasam, küçüklerimi korumak, büyüklerimi saymak.

Öğretmen kutsaldır ana gibi

Öğretmen kutsaldır baba gibi

Öpülesi elleri var

Şirin tatlı dilleri var

İlk öğretmenin kim senin?

Kim öğretti alfabeyi?

Öğretmen öğretir

aaaa beee ceee

Öğretmen öğretir

aaaa beee ceee

Bir harf için kırk yıl köle olunuyorsa

Yirmi dokuz kere kırk yıl kölesiyiz

öğretmenin, öğretmenin....

18 Temmuz 2005 01:55

Erkal

Uzmanlık & Başöğretmenlik ve Müdür Yardımcılığı Sınavlarına hazırlananların bu metinde geçen eğitim bilimcilerinin adlarını bir yere not almalarını özellikle rica ediyorum

ETKİLİ ÖĞRETMEN

Dr. Mustafa Tatar

YYU Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü

Özet

Öğretmen etkililiği eğitim araştırmalarının baş problemlerinden biridir. Etkili öğretmenler ne tür özelliklere sahiptir? Bu özellikler başkalarına öğretilebilir mi? Etkililik doğuştan getirilen bir özellik midir yoksa sonradan kazanılabilir mi? gibi sorular çok uzun bir zamandan beri eğitim araştırmacılarını meşgul etmektedir. Bu çalışmada bu tür sorulara cevap aranmış ve etkili öğretmenlerin sahip oldukları özelliklerin pek çoğunun öğretmen adaylarına öğretilebileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar kelimeler: öğretmen, öğretmen etkililiği, etkili öğretmen

GİRİŞ

Okul, öğrencilere okuma-yazma ve basit sayısal becerilerin yanında karmaşık ve daha soyut bilgi ve düşünceleri kazandırmak üzere kurulmuş ve hemen hemen herkesi şu veya bu ölçüde ilgilendiren oldukça yaygın, toplumsal bir kurumdur. Bu kadar yaygın olması ve çok sayıda insanı ilgilendirmesi okul ve öğretmenlerin sorumluluğunu daha da arttırmakta, onları yaptıkları işin hesabını vermeye zorlamaktadır.

İnsan yaşamının çok önemli bir bölümü örgün eğitim kurumlarında geçmektedir. İlköğretimi esas aldığımızda, 6-7 yaşlarında başlayan süreç uzun yıllar boyunca devam etmektedir. Çeşitli yaş gruplarındaki öğrencilere hizmet veren ve onların eğitim sorumluluğunu yüklenen bu kurumların temel hedefi öğrencilerin gelişimine en üst düzeyde katkı sağlamak, böylece onları bir üst eğitim kurumuna ve hayata hazırlamaktır. Bunu başarabilmesi büyük ölçüde çalışanlarına bağlıdır. Çünkü kurumlar nihayetinde çalışanlarının niteliği ölçüsünde hizmet üretebilirler.

Her kurumun belirli kuruluş amaçları vardır. Bu amaçlar basitten karmaşığa doğru bir seyir takip eder. Basit ve yakın hedefler gerçekleştirildikçe karmaşık ve uzak hedeflerin gerçekleştirilmesi daha kolay olur. Etkililik bir kurumun/bireyin kendisi için belirlediği hedeflere ulaşma derecesine işaret eder. Kurumlar/bireyler hedeflerini gerçekleştirebildikleri ölçüde etkili; hedeflerinden uzaklaştıkları ölçüde etkisiz kabul edilirler.

Öğretmen etkililiği, eğitim araştırmacılarının uzun bir zamandan beri üzerinde kafa yordukları bir problemdir. Konuyla ilgili yapılan çalışmaların yüz yıldan fazla bir zamandır devam ediyor oluşu problemin önemini ve ne denli köklü bir geleneğe sahip olduğunu göstermektedir. Etkili öğretmen kimdir? Ne tür özelliklere sahiptir? Bu özellikleri tespit etmek mümkün müdür? Etkililik doğuştan getirilen bir özellik midir yoksa sonradan kazanılabilir mi? gibi sorular eğitimcileri meşgul etmektedir.

ETKİLİ ÖĞRETMENİN ÖZELLİKLERİ

Öğretmenin eğitim sistemi içinde ne kadar önemli bir işlevi yerine getirdiği hususunda hemen hemen herkes hemfikir olsa da etkili öğretmenin kim olduğu ve özelliklerinin belirlenebilirliği araştırmacılar arasında tartışma konusu olmuştur. Öğretmen Etkililiğinin Ölçütü Üzerine Amerikan Eğitim Araştırması Topluluğu, 1953?de, öğretmen etkililiği araştırmalarının yetersiz ve dengesiz olduğunu belirten bir rapor yayınladı. Bu raporda, 40 yıldır öğretmen etkililiği üzerine yapılan çok sayıda araştırmaya rağmen elde edilen sonuçların hiç de iç açıcı olmadığı; öğretmen yetiştirme programlarına herhangi bir katkı sağlamadığı belirtilmektedir (Rupley et al., 1986, 7). Biddle (1964, 2) ve Thomas (1981, 251)?a göre, hakkında çok şey yazılmış olsa da öğretmen etkililiği araştırmaları öylesine karmaşıktır ki hiç kimse yeterli ve etkili öğretmenin kim olduğunu ve öğretmen etkililiğinin nasıl değerlendirileceğini bilmemektedir. Aynı şekilde White ve Burke (1993, 1) ve Doyle (1985, 28) 60 yıldan fazla bir zamandır öğretmen etkililiği ile ilgili yüzlerce çalışma yapan araştırmacıların herkesin üzerinde fikir birliğine vardığı net bir sonuca ulaşamadıklarını; etkililiğin ölçütünü tespit etme çalışmalarının hayal kırıklığıyla sonuçlandığını; tüm çabalara rağmen hala etkili öğretmenle etkisiz öğretmeni birbirinden açıkça ayırt edemediğimizi belirtmektedirler. Fakat Hamachek (1975, 33) eğitimde hiçbir konunun öğretmen etkililiği kadar geniş çaplı araştırılmadığını ve iyi öğretmenin kötü öğretmenden ayırt edilemeyeceği düşüncesinin üzüntü verici olduğunu belirtmektedir. Ona göre; yeterli, etkili, iyi-ne olarak isimlendirilirse isimlendirilsin-öğretmeni bilebiliriz. İyi ve etkili öğretmenin kişisel özellikleri o kadar açıktır ki kötü ve etkisiz öğretmenin kişisel özelliklerinden kolayca ayırt edilebilir. Weimer (1993, 6)?de etkili öğretmeni kimsenin bilemeyeceği düşüncesine karşı çıkmakta ve bunun bir mit olduğunu belirtmektedir.

Eğitimci Philip Jackson, araştırmacıların etkili öğretmenlerde belirlediği ve pek çoğu pedagoji ve öğretim yöntemleriyle ilgili olan beceri ve özelliğin doğrudan incelenebileceğine, öğrenilebileceğine ve öğretilebileceğine inanmaktadır (Arthea, 2000, 42).

Arthea (2000, 46?47) araştırmacıların etkili öğretmenin özelliklerini ölçülebilir ve ölçülemez olmak üzere ikiye ayırdıklarını belirtmektedir. Ölçülebilir olanlar şunlardır: Etkili öğretmen bilgilidir, iyi eğitimlidir, konuları üst düzeyde anlar, çocuk ve gençlerin nasıl öğrendiğini ve nasıl teşvik edileceğini bilir. Etnik ayrımcılık hakkında bilgi sahibidir, ırkçılığı, sınıfçılığı, cinsiyet ayrımcılığını ve bunlarla nasıl baş edileceğini bilir. Bilgiyi aktarırken uygun öğretim yöntemleri kullanır. Öğretim kararlarını verirken esnektir. Birkaç başat amaca yoğunlaşır, neyi niçin öğrettiğini bilir, isteklerini öğrencilere açıkça belirtir, öğrencilere gerekli durumlarda uygulama fırsatı verir ve geribildirimde bulunur. Nasıl soru soracağını, öğrenciyi nasıl motive edeceğini bilir. İçinde çeşitli etkinliklerin yer aldığı ayrıntılı bir ders planı hazırlar, öğrencilerin başarı düzeylerinden hareketle sürekli değerlendirmeler yapar.

Etkili öğretmen açık ve tutarlı bir iletişim ve yönetim becerisine sahiptir. Ders saatini etkili biçimde kullanır. Geçişlere az zaman harcar. Organizasyonu iyidir. Öğrencilerin çalışmalarını ve gelişimlerini izler, problemleriyle baş etmede onlara yardım eder. Öğrencilerin kendisi hakkındaki değerlendirmelerini ciddiye alır. Eleştiriden çok ödüle baş vurur, verdiği kararlarda isabetlidir.

Etkili öğretmenin ölçülemez özellikleri ise şunlardır: Sağlam bir ahlaki karaktere sahiptir, çocuklardan hoşlanır, öğretmeyi ister, duyarlılık ve sebat gösterir, öğrencilerin bireysel ihtiyaçları ile sınıfın ihtiyaçlarını dengeler, kendine güveni tamdır, sabırlı, enerjik, empatik ve sıcaktır, isteklidir, kendisi ve öğrencileri için yüksek hedefler belirler, metne mutlak anlamda bağlı kalmaksızın konuşur, sezgisi güçlüdür, verimli çalışır, yaptıklarıyla gurur duyar, öğretime mümkün olduğunca çok zaman ayırır (Arthea, 2000, 48 ).

Bazı özelliklerin ölçülemeyeceğini söylemek tartışmaya açık bir iddiadır. Bazı kavramları tanımlamak ve ölçmek elbette zordur. Fakat iyi bir tanım yapıldığında ve göstergeler belirlendiğinde kavram ne kadar zor ve karmaşık olursa olsun göstergelerden hareketle ölçmek mümkündür.

Etkili öğretmen, amaçlanan öğrenme hedeflerini gerçekleştirebilme becerisi gösteren kişidir. Etkili öğretimin amaç ve başarı olmak üzere iki önemli boyutu vardır. Öğretmenin her şeyden önce bir amaç belirlemesi gerekmektedir. Ortada belirlenmiş bir amaç yoksa öğrencinin başarısı tahmin edilebilir değil rastlantısal olur. Fakat amaç kendi başına yeterli değildir; amacın gerçekleştirilmesi de gerekmektedir. Eğer öğretmen önceden belirlediği öğrenme hedeflerine ulaşamazsa tam olarak etkili kabul edilemez (Perrott, 1982, 5).

Sorumluluk almak, etkililik araştırmalarında okul ve öğretmenin önemli bir özelliği olarak karşımıza çıkmaktadır. John Holt ?Çocuklar Nasıl Başarısız Olur?? (1964) adlı kitabında etkili okulların özelliklerini konu edinen bir çalışmaya atıfta bulunmaktadır. Bu çalışmada ulaşılan sonuçlara göre; öğrencinin başarısız olması durumunda, etkili okul bu başarısızlıktan dolayı öğrencileri, onların ailelerini, toplumsal kökenlerini ve aile çevrelerini suçlamaz; başarısızlığın bütün sorumluluğunu üzerine alır (Dean, 2000, 32). Öğrencinin öğrenmesinden kendini sorumlu tutan öğretmenler, ne öğreneceği ve nasıl davranacağı konusunda sadece öğrenciyi sorumlu tutan ve kendisi sorumluluk almayan öğretmenlerden daha etkilidir (Porter and Brophy, 1988, 78).

Langlois ve Zales (1992) 1980?den beri yürütülen araştırmalar üzerinde yaptıkları analizleri esas alarak bir etkili öğretmen profili geliştirdiler. Geliştirdikleri öğretmen profilinde şu özellikler öne çıkmaktadır:

Öğrenmeye ayrılan zaman: Etkili öğretmenler ders saatindeki kayıpları en aza indirmenin yollarını ararlar ve derslerini mümkün olduğunca az kesintiyle anlatırlar. Derse zamanında başlarlar ve zamanında bitirirler, öğrencilerin zamanlarını dolu dolu geçirmelerini sağlarlar ve dikkat dağıtıcı unsurları ortadan kaldırmaya çalışırlar. Öğretim lideri olarak rollerine güvenirler ve öğrencilerin başarılı olmaları ve olumlu davranışlar sergilemeleri için sorumluluk alırlar.

Kurallar: Etkili öğretmenler kuralları oluştururken hangi kuralların gerekli ve uygun olduğunu iyice düşünürler. Kuralları okulun ilk günü öğrencilere açık bir dille anlatırlar, öğretirler ve öğrenciler uygulayana kadar anlatmaya devam ederler. Öğrencilere davranışlarının sonucunda neyle karşılaşacaklarını açıklarlar ve kuralları uygularken tutarlı davranırlar. Ayrıca öğrencilerden davranışlarının hesabını vermelerini isterler. Bu öğretmenler sınıflarında nadiren rastlanan rahatsız edici davranışları, yaygınlık kazanmadan çabucak önlerler. Öğrenciler kendilerinden beklenilenleri kavradıkları için genelde uygun davranışlar sergilerler.

Etkinliklerin sırası: Etkili öğretmenler, titizlikle seçilen araç-gereçlerin dikkat üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğunu bildiklerinden, çeşitli öğretim yöntemleri ve materyalleriyle sınıfın ilgisini canlı tutarlar. Onlar ders sırasında kesintileri ortadan kaldırmak ve zamanı verimli kullanmak için sınıf araç-gereçlerini düzenlerler. Ders boyunca öğrencilerin görevleri üzerinde durur ve konu dışı sözlerden kaçınırlar. Açık ve tam yönergeler verdiklerinden ve öğrencilerin anlayıp anlamadıklarını kontrol ettiklerinden öğrenciler her bir işe çabucak başlarlar. Öğrenciler görevleri bittikten sonra ne yapacaklarını bildiklerinden geçişler problemsizdir. Ayrıca bu öğretmenler sınıfı sık sık gözden geçirirler, dikkatler dağıldığında öğrencilerin derse katılımını sağlarlar. Öğrenciler sıralarında çalışırken, öğrencilerin görevlerini yerine getirdiklerinden emin olmak ve ihtiyacı olana yardım etmek için sınıf içinde dolaşırlar.

Öğretmen öğrenci iletişimi: Etkili öğretmenler destekleyici, işbirliğine dayalı bir sınıf iklimi oluştururlar. Öğrencileri dinleyerek interaktif bir öğretim gerçekleştirir ve öğrencilerle güven ve saygıya dayalı bir ilişki kurarlar. Olumlu tutumlar sergilerler. İstekli, enerjik ve şefkatlidirler; ses tonlarında, yüz ifadelerinde, jest ve mimiklerinde, kelime seçimlerinde tehdit edici bir tarz benimsemezler, iyi birer iletişimcidirler; açık, somut bir dil ve öğrencilerin seviyesine uygun kelimeler kullanırlar, göz iletişimi kurarlar ve destekleyici tepkilerde bulunurlar. Öğrencileri utandırmamaya özen gösterirler. Öğrencilerin öğrenebileceğine, kendilerinin de bir farklılık meydana getirebileceklerine inanırlar. Konularda ve öğretim yöntemlerinde sahip oldukları uzmanlık bu öğretmenlere etkili bir öğretim yapma imkanı sunar.

Etkili öğretmenler, dersleri öğrencilerin ilgi ve ihtiyaçlarıyla ilişkilendirdiklerinde ve onlara başarılı olabilecekleri görevler verdiklerinde öğrencilerin derslere daha fazla katıldıklarını bilirler. Öğrencilerin farklı yeteneklerinin ve öğrenme hızlarının olduğunu bildiklerinden erken bitiren öğrencilere yeni ödevler verirler. Ders boyunca tüm öğrencilerle etkileşim halinde olmanın öğrencilerin ne kadar iyi yaptıklarını anlamanın en iyi yolu olduğunu bilirler. Derse, dersin amaçlarını belirterek başlarlar. Ev ödevlerinin doğru yapılıp yapılmadığını kontrol ederler ve ihtiyaç olduğunu gördüklerinde konuları tekrar ederler. Öğrencilerin kendilerinden istenileni anladıklarından emin olmak için direkt sorular sorarlar. Doğruluğunu ve hızını değerlendirmek ve yardıma ihtiyacı olanları belirlemek için bireysel çalışmaları takip ederler. Her bir dersin sonunda konunun ana noktalarını özetlerler ve ev ödevi vermeden önce öğrencinin anlayıp anlamadığını kontrol ederler. Konuyla ilgili zorluk ve karmaşıklık dereceleri farklı sorular sorarlar. Öğrencinin cevap verebilmesi için bir müddet beklerler. Öğrenci sustuğunda ekleyeceği bir şeyler olabileceğini göz önünde bulundurarak biraz daha beklerler. Cevap yanlış ise soruyu açıklayarak öğrencinin doğru cevap vermesine yardımcı olurlar.

Ders süresince öğrencilerden gelen geribildirimleri dikkatle takip eden etkili öğretmenler, öğrencilerin kavrama derecesini değerlendirirler. Öğrencilerin hatalarını nasıl teşhis edeceklerini ve öğretimde buna uygun değişiklikleri nasıl yapacaklarını bilirler. Yanlış anlamaları fark eder ve açıklayıcı bilgiler sunarlar.

Ödül ve sorumluluk: Etkili öğretmenler uygun davranışı görür ve ödüllendirirler. Öğrencileri, sadece başarılarını değil, içinde bulundukları süreci de vurgulayarak överler. Sonuç olarak, öğrenciler kendi işlerinin sorumluluğunu alabilir ve başarılarını arttırabilirler.

Periyodik planlama: Etkili öğretmenler öğrenci davranışını yönetmek ve sınıf etkinliklerini pürüzsüzce ve otomatik olarak yürütmek için planlar yaparlar. Plan yaparken derslerin zorluk derecesini ve öğrencilerin dikkat süresini hesaba katarlar. Öğrenci çalışmalarının sonuçlarını kaydeder ve yeni bir ders planı yaparken bu bilgilerden yararlanırlar. Bu tür periyodik bir plan öğrencinin sürekli başarılı olmasını sağlar. Gerçekten, dersten önce, ders sırasında ve dersten sonra verilen kararlar öğretimin etkili olma ihtimalini arttırır.

Cruickshank ve arkadaşları (1995, 315-328; 1999, 329-351) etkili öğretmenleri kişisel özellikleri ve mesleki becerileri açısından ele almaktadırlar. Tespit ettikleri sekiz kişisel özelliğe sahip öğretmenlerin daha etkili olacağını; öğrenilebilir ve uygulanabilir olarak kabul ettikleri yedi mesleki becerinin ise araştırmalar sonucunda öğretmen etkililiğini belirlemede en önemli faktörler olarak çıktığını ve bu becerilerin öğrencilerin öğrenmeleri üzerinde önemli bir etkisinin olduğunu belirtmektedirler.

Etkili öğretmenlerin kişisel özellikleri şunlardır (Cruickshank et al., 1995, 315-328):

1-İsteklilik: Öğrenci başarısıyla çok yakın ilişkisi olan bir özelliktir. İstekli öğretmenler kendilerine ve öğrencilerine güvenirler ve öğrettikleri konulardan hoşlanırlar. Konuşma, jest, mimik ve yüz ifadesinde kendini belli eden bu özellik öğrencileri motive eder ve daha çok öğrenmelerini sağlar. İstekli öğretmenler dinamik, uyarıcı, enerjik ve etkileyici olarak tanımlanırlar.

2-Sıcaklık ve mizah: Öğretmenin sıcaklığı öğrencileriyle olan ilişkilerinde hemen farkedilir. Öğretmenin arkadaşça davranması, olumlu bir tutum sergilemesi, öğrencilerine bireysel olarak değer vermesi ve onların başarılı olmaları için çaba sarfetmesi olumlu bir sınıf ilişkisini beslerken öğrencilerle olan ilişkilerinde adil olmaması, katı ve yargılayıcı olması sıcaklığı ortadan kaldırır. Yerinde ve ölçülü bir mizah etkili öğretmenlerin önemli özelliklerindendir. Bu öğretmenler eğitimi eğlenceli hale getirirler. Mizah tansiyonu düşürür, disiplin problemlerini azaltır ve güven duygusunu arttırır.

3-Güvenilirlik: Öğrenciler etkili öğretmenlerin güvenilir olduğuna inanırlar. Bilgisi, deneyimi, eğitim seviyesi ne olursa olsun öğretmen sadece öğrenciler güvenilir olduğuna inandıkları zaman güvenilir olabilir. Güvenilir olmanın üç yolu vardır: Sahip olunan diplomalar, öğrencilere iletilen mesajlar ve davranışlar.

4-Yüksek başarı beklentisi: Etkili öğretmenler hem kendileri hem de öğrencileri için yüksek başarı beklentisi içerisindedirler. Kendilerinin öğretebileceğine öğrencilerin de öğrenebileceğine içtenlikle inanırlar.

5-Teşvik ve destekleyicilik: Etkili öğretmenler öğrencilerine birey olarak kabul edildiklerini ve sadece sonucun değil gösterdikleri çabanın da önemli olduğunu hissettirirler. Teşvik; sıcaklık, isteklilik ve başarı beklentisi gibi diğer öğretmen özellikleriyle ilişkilidir. Teşvik ve destek özellikle düşük başarılı öğrencilerin öğrenme güçlüğü yaşadığı durumlarda çok önemlidir.

6-Sistemlilik: Görevi ciddiye almak ve sistemli çalışmak etkili öğretmenlerin önemli özelliklerindendir. Bu tür bir tanım soğuk, sıkıcı ve hiç gülmeyen somurtkan bir öğretmeni çağrıştırıyorsa da araştırmalar öğrencilerin sistemli öğretmenleri daha sıcak ve ilgili olarak algıladıklarını göstermektedir. Bu öğretmenler hem kendilerini hem de öğrencilerini açıkça tanımlanmış öğrenme hedeflerine yönlendirirler.

7-Uyum gösterebilme/Esneklik: Eğitim elbette bütünüyle tahmin edilebilir bir süreç değildir. Etkili öğretmenler tahmin edilemez durumlar için hazırlıklıdırlar ve kendilerini yeni durumlara adapte edebilirler. Esneklik ve uyum gösterebilme değişim ihtiyacının farkında olmayı ve bu değişikliklere uyum sağlayabilmeyi gerekli kılmaktadır.

8-Bilgililik: Bir öğretmenin konuyu iyi bir biçimde öğretebilmesi için ne kadar bilmesi gerektiği çok açık olmasa da etkili öğretmenlerin konularını iyi bildikleri söylenebilir.

Etkili öğretmenlerin sahip olduğu mesleki beceriler ise şunlardır (Cruickshank et al., 1999, 329-351):

1-Öğrencinin dikkatini çekme: Öğretmen sınıfı öğretim için hazırlayarak derse başladığında öğrenciler daha çok öğrenirler. Bunu yapabilmesi için öğretmenin; öğrencilerin dikkatini derse çekmesi, öğrencilere yeni öğrendiklerini eski öğrendikleriyle ilişkilendirmede yardım etmesi ve yeni konulara geçmeden öğrencinin mevcut bilgilerini belirlemesi gerekmektedir.

2-Çeşitlilik (Variety): Eğitimciler uzun zamandır çeşitliliğin, öğrencilerin motivasyonunu ve öğrenmesini arttırdığına ve öğretmen etkililiğini tahmin eden güçlü bir değişken olduğuna inanmaktadırlar. Etkili öğretmenler sözel olmayan davranışları, sınıf organizasyonunu, soru biçimini, jest ve mimikleri de kapsayan sınıf içi davranışların hemen hemen tüm boyutlarında bir çeşitliliğe sahiptirler. Yıl boyunca tüm dersleri aynı biçimde, aynı etkinliklerle ve monoton bir ses tonuyla anlatmak öğrenmeyi olumsuz yönde etkiler. Çeşitliliği kullanan öğretmenler öğrencileri hem sıkılmaktan korur hem de derse aktif olarak katılmalarını sağlarlar. Etkili öğretmen bir ders boyunca aynı yöntemi kullanmaz. Öğrencilerin istenen davranışlarını pekiştirmek ve övmek için değişik yöntemler kullanır. Öğrencilere gülümseme, göz iletişimi kurma, yakın durma ve yerinde kullanıldığında kahkaha bile destek ve ilgiyi ifade eden pekiştireçler olabilir.

3-Öğretim zamanını etkili biçimde kullanmak: Etkili öğretmenler, öğrencilerin zaman ayırdıkları ölçüde öğrendiklerini bildiklerinden, öğretime ayrılan zamanı en uygun biçimde kullanırlar. Araştırmalar görev üzerinde geçirilen zamanın öğrenmeyi arttırdığını göstermektedir. Öğretmenler ve öğrenciler akademik konulara aktif olarak katıldıklarında öğrenciler daha çok öğrenirler.

4-Sorular sormak: Etkili öğretmenler dersi, öğrencilerin katılımını sağlayacak biçimde işlerler. Soru sorma, öğrencilerin dersi anlamalarına yardımcı olma ve anlayıp anlamadıklarını kontrol etme davranışlarında beceriklidirler. Öğrenci-öğrenci ve öğretmen-öğrenci iletişiminin hemen göze çarptığı etkili öğretmenlerin sınıfları oldukça interaktiftir.

İyi sorular öğrencilerin ilgisini arttırır, düşünce seviyesini yükseltir, düşüncelerini organize etmede ve görevlerini yerine getirmede öğrencilere yardımcı olur. Öğretmenlerin de öğrencilerin anlama seviyelerini izlemelerini ve geribildirimde bulunmalarını sağlar. Sorular öğrencilerin öğretmenleriyle ve arkadaşlarıyla konu hakkında daha fazla etkileşime girmelerini sağladığından daha çok ve değişik türde soru soran öğretmenlerin öğrencileri daha fazla öğrenmektedir.

5-Açık bir öğretim gerçekleştirmek: Öğretimin anlaşılır bir dille gerçekleştirilmesi anlamına gelen açıklık, Rosenshine ve Furst?a göre, başarıyla ilişkili en umut verici öğretmen davranışıdır. Dersi anlatırken açık bir dil kullanan öğretmenler tekrar ederek, tahtaya yazarak, anlattıktan sonra biraz bekleyerek ve yeniden gözden geçirerek konunun önemli noktalarını vurgularlar. Onlar çeşitli sorular sorarak ve öğrencilere bilgilerini uygulama fırsatı veren etkinlikler ve deneyimler sağlayarak öğrencinin anlama düzeyini izlerler. Öğrencilerin anlamadığı bölümleri tekrar ederler ve önemli noktalara yeniden işaret ederler. Öğrencilerin anlaması için bu davranışları sık ve ustalıkla yapan öğretmenlerin öğrencilerinin daha fazla öğrenmesi ve daha çok doyum elde etmesi şaşırtıcı değildir.

6-Öğrenci gelişimini izlemek: Etkili öğretmenler öğrencilerin sadece davranışlarını değil anlama düzeylerini de izlerler. Öğrencilerin performansını ve gelişimini dikkatlice ve sürekli değerlendirirler ve anlayıp anlamadıklarını çeşitli yöntemlerle kontrol ederler. Eğer öğrenci yeterince anlamamışsa bazı değişiklikler yaparlar. İzleme aynı zamanda öğretmenin ilgisinin öğrencinin gelişimine yoğunlaşmasına neden olur. Eğer öğretmen öğrencilerin soru sorarak ve sorulan sorulara cevap vererek özgürce katıldıkları interaktif bir sınıf ortamı oluşturabilirse öğrencilerin anlama seviyelerini kontrol etmek için pek çok fırsat ortaya çıkacaktır.

İzleme öğrenmenin ilk evrelerinde özellikle önemlidir. Bu dönemdeki izleme öğretmenlere öğrenciler yanlış davranışları öğrenmeden ve alışkanlık haline getirmeden önce onları düzeltme fırsatı verir.

7-Geribildirimde bulunmak ve pekiştireç vermek: Etkili öğretmenler öğrencilere akademik performansları hakkında sık sık bilgi verirler. Bunu genellikle geribildirim ve pekiştireçle yaparlar. Hem pekiştireç hem de geribildirim öğrencinin performansına karşılık verme biçimleridir. Bunlar, öğrenciler bir soruyu cevapladıklarında, bir tartışmaya katıldıklarında, ev ödevini yapdıklarında veya bir projeyi bitirdiklerinde öğretmenin kullandığı becerilerdir.

Geribildirimin etkili olabilmesi için öğretmenler; mümkün olduğu kadar sık kullanmalı, performansın hemen ardından gerçekleştirmeli, genel değil özel geribildirimde bulunmalı ve geribildirimde bulunurken öğrencinin niyetini değil yaptığı işin niteliğini esas almalıdırlar.

Pekiştireçteki amaç, genellikle, ödülün değişik türlerine başvurarak, istenen bir davranışın meydana gelme sıklığını güçlendirme ve arttırmadır. Pekiştireç öğrencinin yaptığı işi iyi yaptığını bilmesini sağlar ve motivasyonunu arttırır.

Etkili öğretmenlerin özelliklerini inceleyen Amerikan Okul Yöneticileri Topluluğu, iki temel sonuca ulaştı: 1-Yönetim ve öğretim teknikleri. 2-Kişisel özellikler. Birinci sonuca yoğunlaşan topluluk etkili öğretmenlerin iyi yöneticiler olarak şu özelliklere sahip olduğunu buldu (Minor, 2002, 117):

a-Problemler yaygınlık kazanmadan çözerler

b-Sistematik ve çeşitli öğretim teknikleri kullanırlar

c-Alanlarında bilgilidirler ve öğrencilerin ihtiyaçlarını dikkate alırlar

d-Oldukça esnek, istekli ve imajinatiftirler

e-Kendi yeteneklerine güvenirler ve öğrencileri için yüksek başarı beklentisi geliştirirler

f-Demokratiktirler ve öğrencilere sıcak, şefkatli ve ilgili davranırlar

g-Öğrencilerle sadece sınıf içinde değil sınıf dışında da iletişim halindedirler.

Smith (1969; akt: Perrott, 1982, 5)?e göre etkili olabilmek için bir öğretmen;

1-Öğrenme ve insan davranışı hakkında kuramsal bilgi sahibi olmalı

2-Öğrenmeyi besleyen tutumlar ve samimi insan ilişkileri sergilemeli

3-Öğretilecek konuya hakim olmalı ve

4-Öğrencinin öğrenmesini kolaylaştıran öğretim becerilerine sahip olmalıdır.

Jensen ve Kıley (2000, 84?85)?e göre, etkili öğretmenler üç özelliğe sahiptir. Bunlar;

1-Etkili öğretmenler hem ne öğreteceklerini hem de nasıl öğreteceklerini çok iyi bilirler.

2-Etkili öğretmenler çok geniş bir öğretim becerisine ve bunları uygun zamanlarda kullanabilme yeteneğine sahiptirler.

3-Etkili öğretmenler öğrenmeyi kolaylaştıran bir tutum sergilerler. Sıcak ve olumlu bir iklim bu öğretmenlerin sınıflarında hemen göze çarpar.

Öğretmen konuyu ne kadar iyi bilirse o kadar anlaşılır kılma ve öğrencilerin hoşlanmalarını sağlama potansiyeline sahip demektir. Öğretmenin konu bilgisi arttıkça kendine olan güveni de artar ve konuyu öğrencilere öğretebilmek için onlarla daha fazla iletişime geçer. Konuyu daha fazla bilen öğretmenler daha açık bir dil kullanırlar. Öğrencinin her türlü sorusuna açıktırlar. Konu bilgisi fazla olan öğretmenler, açıklamalarında belirsizlikten uzak dururlar. Öğretmen ne kadar az belirsiz ifade kullanırsa öğrenci o kadar başarılı olur. (Cruickshank et al., 1995, 8, 328; Woolfolk, 1993, 475, 478).

Yapılan pek çok etkili öğretmen araştırması yukarıdaki sonuçları doğrulamaktadır. Hemen hemen tüm araştırmalarda ortaya çıkan sonuçlara göre, etkili öğretmen, iyi bir eğitim almıştır ve alanına hakimdir; dersin konusuna, öğrencilerin seviyesine ve mevcut imkanlara göre en uygun yöntem veya yöntemleri kullanır; dersi açık ve anlaşılır bir dille anlatır; öğrencilerin öğreneceğine, kendisinin de öğretebileceğine olan güveni tamdır; öğrencilerle son derece sağlıklı bir iletişim kurar ve öğrenmeyi kolaylaştıracak bazı kişilik özelliklerine sahiptir.

SONUÇ

Görüldüğü gibi etkili öğretmenin pek çok özelliği vardır. Bu özelliklerin hepsine birden sahip olmak mümkün olmayabilir. Fakat ne kadar çoğuna sahip olunursa o kadar etkili olunacağı da kesindir. Bunların bir kısmı kişisel özelliklerden, bir kısmı sınıf içi davranışlardan oluşmaktadır. 18-20 yaşlarına gelmiş, kişiliği büyük ölçüde oturmuş öğretmen adaylarına, eğer sahip değillerse, sabırlılık ve sıcaklık gibi bazı kişilik özelliklerini öğretmek zor olsa da uygun öğretim yöntemleri kullanmak, açık ve anlaşılır bir dille iletişim kurmak, geribildirimde bulunmak, cezadan çok ödüle başvurmak gibi sınıf içi davranışları öğretmek ve alanlarının gerektirdiği bilgi ve becerileri kazandırmak mümkündür.

Kuşkusuz, ilkokuldan üniversiteye kadar eğitimin her aşaması önemlidir. Tüm aşamalarda eğitim faaliyetini yürüten eğiticilerin etkili olmak gibi bir zorunlulukları vardır. Fakat temel bilgi ve becerilerin öğrenildiği, daha karmaşık öğrenmelerin alt yapısının oluştuğu ve her şeyden önce öğrenmeye karşı bir tutumun oluştuğu ilkokul yılları daha bir önem kazanmaktadır. Pek çok araştırmacı bu yıllardaki yaşantının önemine; öğretmenin etkili veya etkisiz olmasının ne kadar ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekmektedir. Bu yıllarda öğrencinin tek bir öğretmeninin olması ve eğitiminin neredeyse tamamen ona emanet edilmesi durumu daha da hassaslaştırmaktadır. Aile çevresi eğitimlerine yeterince katkı sağlayamadığı için özellikle toplumun alt katmanlarına mensup öğrenciler açısından öğretmenin önemi daha da belirgindir.

Kurumlar etkili sonuçlar alabildikleri ölçüde bir anlam ifade ederler. Etkisizlik bir kurum açısından karşılaşılabilecek en olumsuz özelliklerden birisidir. Dolayısıyla eğitim programları öğretmen adaylarına etkililik araştırmalarında ortaya çıkan özellikler kazandırılmak üzere planlanmalıdır. Bu durum, hem toplumun eğitim kurumlarından hoşnut olması hem de bu kurumların varlığını devam ettirebilmesi açısından gereklidir.

18 Temmuz 2005 11:09

Orhan YILMAZ

Hocam ellerine sağlık.

Çok güzel bir çalışma.

Bu bilgilerden bütün arkadaşlarımını yararlanması dileğiyle...

21 Temmuz 2005 13:06

Erkal

Değerli arkadaşlar:

İnönü Üniversitesinde öğrenciler yıllar önce öğretmen sorumları ile ilgili harikulade bir çalışma yapmışlar.

-----

http://web.inonu.edu.tr/~ikram/OGRETMEN_SORUNLARI.htm

-----

Bu yazıları okuyunca özlük haklarımızda geçen yıllara rağmen bir arpa boyu yol kat edemediğimize şahit olacaksınız.

Bu yazıyı gönderen Işın Hanımefendiye şükranlarımı sunuyorum

Erkal

Mail ; sevgisaygidayanisma@yahoo.com

Olcay YALÇINYÜZ Sınıf Öğretmenliği 3-A 0499252 olcay_1978@hotmail.com

ÖĞRETMEN SORUNLARI

Günümüz öğretmeninin değişen çalışma koşulları göz önünde bulundurularak sorunlarını şu maddeler altında toplayabiliriz.

? İnsan kişiliğinin ve toplumum gelişmesinde çok önemli bir işlevi olan öğretmenlik mesleği sık sık değişen politikaların etkisinde kalması.

? Kaliteli öğretmenlerin yetiştirilmemesi.

? Formasyonsuz kişilerin öğretmen olarak atanması.

? Mesleğinde deneyimli binlerce öğretmenin yanlış politikalar yüzünden emekli olması.

? Atamalarda siyasi tercihlerin belirleyici olması.

? İl içi tayinlerde ?puan, sıra sistemine? uyulmaması, torpil bulanların sıra beklemeden şehir merkezine gelmeleri.

? Eğitimde yeni teknoloji kullanımlarının öğretmenlere seminerlerle tanıtılmaması.

? Okulların araç-gereç yönünden zenginleştirilmemesi. Sınıf mevcutlarının 30 kişiden fazla olması.

? Öğretmenlerin bulundukları yerde askerlik yapma hizmetinin kaldırılması.

? Ek iş yapma ayıbına son verilmemesi. Ücretlerin her ay belirlenen 4 kişilik bir ailenin geçim standartlarının altında olması.

? Zorunlu tasarruf ve nemaların ödenmemesi.

? Verilen ders ücretlerinin gidiş-dönüş masraflarının bile altında olması.

? Eğitim tazminatının azlığı.

? Her yıl dönem başında verilen eğitim ödeneğinin kat sayıya bağlı olması.

? Kira yardımının yeterli ve günün koşullarına uygun olmaması.

? Cezalandırılmış bulunan ve mahkumiyetleri yargı kararı ile kaldırılmış olan öğretmenlerin mesleğe dönememeleri

? Çocuk yardımlarının enflasyon değerlerinin altında olması.

? İşyerlerinde sendikal etkinlikleri engelleyen idari baskılar.

? Öğretmenlerin lojman ihtiyaçlarının karşılanmaması

? Yardımların (doğum, ölüm ve evlilik) az olması

? Rapor ve izinli hallerde ücretlerden kesinti yapılması.

? Ek ders, yolluk, sağlık vb. ödeneklerin zamanında ödenmemesi.

? Öğretmenlerin genel sağlık taramasından geçirilmemesi.

? Grev ve toplu sözleşme hakkının olmaması

? Demokratik sendikal haklarını kullananların cezalandırılması.

? Yöneticiliğe girişte ilke olarak sınav, ek öğrenim, deneyim, başarı, adaylık dönemi ve staj gibi niteliklerin aranmaması

21 Temmuz 2005 16:01

komsertenten
Kapalı

sevgili erkal yeni konu açmak istiyorum ama en az 50 konuya cevap yazmak gerekliymiş bunun sebebi nedir sence 50 konu cevaplayıp neyapayım geyikmi yapalım saçmalamışlar ilgim olmayan konuya neden cevap yazmak zorundabıraktılar bizi

21 Temmuz 2005 16:48

GaribanMuhendis
Yasaklı

ERKAL DOĞRU DÜZGÜN ÖĞRETMENLİK YAPSAYDINIZ , DOĞRU DÜZGÜN ÖĞRENCİLER YETİŞTİRSEYDİNİZ BU ÜLKEDE BAZI ŞEYLER DAHA FARKLI OLURDU DİYE DÜŞÜNÜYORUM

ÖĞRETMENLER DİYORKİ SİZLERİ BİZ YETİŞTİRDİK..

PEKİ BU ÜLKEDE 60.000 KİŞİ SIFIR ÇEKİYOR SINAVLARDA

BUNLARIN YETİŞTİRİLEMEMESİNİN NEDENİ DE KENDİLERİ DEĞİL Mİ?

ÖĞRETMENLERİN HİÇ PAYI YOK

??????

21 Temmuz 2005 17:03

yunusxyz
Yasaklı

harika bir tespit yaptın gariban mühendis

maalesef biz öğretmneler başarılı öğrencileri sahiplenirken bizim eserimiz diye övünürken başarısız öğrencilerinin başarısızlığını sahiplenmiyoruz.sorumluluğu ya sistemde ya da ailesine ya da kendisine atıyoruz.bu bizim yaman bir çelişkimiz işte bu çelişkinin tartışılması gerekir

21 Temmuz 2005 17:22

Erkal

Sayın gariban mühendis...

Değerli üstadım

Size kesinlikle haksızsınız diyemem?

Mümkünse aşağıdaki linkleri okur musunuz?

Ben bu olayın içinde yaşadığımız sistemin bir sonucu olduğunu anlatmaya çalışıyorum.

Sizi tenzih ederin bazıları da bu işten en kolay şekilde kurtulabilmek için vur abalıya diyerek hedef tahtasına öğretmenleri koyuyorlar.

Güzellikler ve mutluluklar sizin olsun

Erkal

http://forum.memurlar.net/topic.aspx?id=48108

http://forum.memurlar.net/topic.aspx?id=49035

21 Temmuz 2005 17:25

hakkarili hoca
Kapalı

DEĞİŞİK ÖĞRETMEN TİPLERİ

Külyutmaz Bey! Haşine Hanım!

Sınırları ve kuralları belirli ve dar çerçevelidir.Gözü devamlı öğrencidedir ne zaman hata yapacaklar diye bekler.

Sene başından sonuna kadar oturacakları yerlere varana kadar her şeyleri azami düzen içindedir.Sıralar hiç değişik düzende ders yapmak için bozulmaz hep bir çizgidedir.Çok geçerli bir sebep bile olsa öğrenci sınıftan dışarı çıkamaz.

Sınıf genel olarak sessizdir.Öğrenciler öğretmenin rahatsız edilemeyeceğini bilirler.Öğretmen çok sıkı disiplinden yana ve kayıtsız şartsız itaat istemektedir.Öğrenci öğretmeni dinlemezse ne olacağını iyi bilmektedir.Sınıfta sıkı kurallar vardır ve öğrencilerin bu kurallar üzerine konuşmaya hakları yoktur.Neden sorusu hemen hemen hiç sorulmaz. Bazen hata yaparlarsa zayıf nottan kurtuluş olmadığının da farkındadırlar.Zayıf notu kurtarmak için ek imtihan söz konusu olamaz.

Öğretmen öğrencilerini sevip saydığını ,onlardan yana olduğunu başarılarını istediğini gösterememektedir.Bu öğretmenin öğrencileri bu dersi ne isteyerek ne de gerekli olduğunu düşünerek başarılı olmak için gayret göstermez.Sadece iyi not alalımda ders başımıza dert olmasın düşüncesindedirler.

Öğrencilerin bu öğretmen hakkındaki düşünceleri:

Bana ne bu öğretmenden! Bana en ufak bir iyi niyetli yaklaşımı yok ki bende onu seveyim.Devamlı bağırıyor ,çağırıyor ,haksızca notlar veriyor.Sevdiği bir iki öğrenci var ,tüm dersleri onlarla işliyor. Şu sene bitse de kurtulsak bu adamdan!

Sevilen bey! Sevil Hanım!

Öğretmen öğrencileri devamlı kontrolde tutmaktadır ama onları hayata en iyi şekilde hazırlamak için fırsatlar arar.

Koyulan kuralların nedenlerini ve topluma faydasını ikna edici biçimde açıklar.Disiplinsizlik durumunda öğrenci saygılı fakat sıkı kurallarla karşılaşır.

Af edileceği ümidi her zaman vardır içinde.Öğretmen onu yanlış anladıysa rahatlıkla öğretmenine meselenin diğer vechesini açıklayabilir.

Öğretmen onlara devamlı saygılı olduğu için genelde öğrenciler saygısızlık yapmazlar.Oto kontrol sistemiyle yaramazlık yapan diğer arkadaşlarını uyarırlar.?Bu hocaya da bu yapılmaz? sözü kendi aralarında sık duyulur.

Zayıf alan öğrencinin neden zayıf aldığı mutlaka araştırılır.Hastalık veya elde olmayan sebepten alınan zayıf notlar için tekrar imtihanı yapılır.Sebepsiz zayıf notlar bazen kurşun kalemle yazılır ,öğrenci gayret ederse iyi nota değiştirme imkanı vardır.

Herhangi birşeyi anlamadıklarında rahatlıkla sorma imkanları olduğundan severek ve isteyerek dersi öğrenirler.Ders dışındada anlamadıkları bir mevzu için rahatlıkla öğretmeni rahatsız edebilirler.Öğretmen öğrencileri ile sulu şakalar yapmaz aradaki perdeyi yırtmamaya gayret gösterir.Ciddidir ama sevecendir. Öğrencilerinin özel hayatını bilir bunun içindir ki problem çıktığı zaman kaynağını çabuk anlar ve işin üzerine sakince gider.

Öğrenci ceza alacaksa bile bunu terbiyesinde faydalı olacak şekle getirilmesi için gayret sarfeder.Başarılı başarısız öğrenci ayrımı yapılmadığından öğrenci haksızlık yapıldığını hiç düşünemez.Amirleri onu idari kadroya almak isterler ama öğrencilerle öyle içli dışlıdırki o bunu istemez.

Öğrencilerin bu öğretmen hakkındaki düşünceleri:

Bu öğretmeni çok seviyoruz.Adil ve sevecen.Öğrencilerin de hata yapabileceğini düşündüğünden problemlere daha mantıklı yaklaşıyor.Sizi hiçbir zaman bozmaz,azarlamaz dalga geçmez.Hafif boynumuzu bükük görse sebebini araştırır,yardımcı olur.Onun için rahatlıkla onunla özel meselelerinizi bile konuşabilirsiniz.Ben bile unutmuştum yaş günümü,geçende geldi ve kulağıma ?yaş günün kutlu olsun dedi?, sanki dünyalar benim olmuştu? Keşke her öğretmenimiz böyle olsa, ona canımızı veririz!

SAKİN BEY! SAKİNE HANIM!

Aşırı toleranslıdır.Öğrencilerin onun dersinden sonra başka bir dersten imtihanları vardır Öğrenciler ders yapmayıpta imtihana çalışmak istediklerinde öğretmen hemen izin verir.?İstediğinizi yapabilirsiniz ama biraz daha sessiz olun lütfen? bu sınıfı açıklayan bir cümle olabilir.

Öğretmen öğrenci ne yaparsa yapsın kırmak istemez.Dersler genelde gürültülü geçer.?kim soruyu yapacak ?deyince diğer sınıflardan duyulabilecek ?ben ben ?sesleri ortalığı kaplayacaktır.

Öğretmen öğrencilerle o kadar samimidir ki,öğrenciler el şakası bile rahatlıkla yaparlar.Bu yolla onlara yakın olunabileceğini dolayısıyla da problemleri daha rahat çözebileceğini söyler.

Ödevin gerekliliğine çok inanmaz.Genelde ödev vermez.Öğrenciler bazen deftersiz bile sınıfa gelebilirler.Öğretmene göre önemli olan öğrencinin konuyu anlayıp anlamamasıdır.Dersinden şimdiye kadar hiç kimse sınıfta kalmamıştır.Notlar genelde yüksektir.

BU ÖĞRETMENİN ÖĞRENCİLERİ:

Genelde Ders çalışmazlar,çünkü dersten önce biraz bakmak yüksek not için yeterlidir.Sınıfı kontrol edilemediğinden çok birşey öğrenemezler.Bazı öğrenciler onu severler ama saygı göstermek nedir çok bilmezler.

21 Temmuz 2005 17:27

Erkal

yunusxyz

Becayiş bilgileri

Bulunduğu şehir İstanbul

Gitmek istediği şehir Tokat

Kurumu PTT

Ünvanı Dağıtıcı

Mesajı istanbul engüzel yerlerine dağtım yapmak isteyenler için ideal bir yer

Bulunduğu çevre hakkında dağıtım yaptığım cihet kandilli olup aypim'e bağlı çalışıyorum.

Üyelik tarihi : 19 Haziran 2005

20 Temmuz 2005 16:35 Düzenle Sil

haklısın murat keskin hocam

düşüncesi yanlış bulduğumuzu ifade ettğimiz an hemen hiç te hoş olmayan bir uslupla ya forum da ya da özel mesajlarla hemen tacize başlanıyor

iyi bir saptama doğrusu. mükemmel olmadığımızı kabul edimiyoruz yunusxyz

http://forum.memurlar.net/topic.aspx?id=48025

öğretmencilikte özeleştiri

7 Temmuz 2005 18:11 Düzenle Sil

arkadaşım bunu yazmakla kendinin iyi bir öğretmen olduğunu ortaya koyuyorsun zaten

haklısın biz sürekli eğitimde kalitesizliği hep başka yerlerde arıyoruz

ya veli ya okul ya sistem suçlu biz gayet yeterliyiz kanaati bizlerde hakim

her türlü imkansızlığa rağmen yinede yapılacak iyi şeyler vardır.

geçmiş yüzyıllardaki önemli insanlar acaba hangi teknolojik aletlerle yetişti

en basit olarak öğrenme ortamlarını ve yöntemleri değiştirsek öğrenci merkezli yapar isek bile kalite artacak

öğretmen olmak için can atıp sonra maaş yetersiz demek ne kadar dürüstçe

az ama bu işimizi yapmamıza engel değil

--------

Ne diyeceğimi bilemiyorum

Eğitim konusunda bir tek PTT çalışanları konuşmamıştı.

Onlarda aramıza katıldılar ya artık Sadabat?a gidip rahatlıkla fasıl?ımızı icra edebiliriz.

Arkadaşlar bizi anlamıyorsunuz galiba

Şu an benim canım öğretmenlerimin bana göre şu foruma katılmaları bile eğitim ? öğretim çalışmasıdır.

Arkadaşlar lütfen ama lütfen artık akıl vermeyi bırakın.

Somut çözüm yollarıyla öneriler getirin

21 Temmuz 2005 18:01

tevfiköz

Merak etmeyin yakında performansımızı çlçüp kriterleri öğretecekler. teftiş kurulu başkanlığının sitesinde de var ayrıca herkes kendini değerlendirebilir.

22 Temmuz 2005 08:54

cemc2005
Yasaklı

Siz böyle kendinizi sorgulayıp yargılayıp boş işler peşinde koşun bakalım. Niye kimse iyi bir subayın , iyi bir doktorun,iyi bir polisin,iyi bir kaymakamın,iyi bir valinin,iyi bir mühendisin vasıflarını tartışmıyor? Dilencilerin bile kabul etmeyeceği bir maaşa çalışın birde oturup kenidinizi yargılayın. Kötü öğretmen budur işte. İyi öğretmen meslektaşlarını yargılamadan özlük haklarının peşinde koşan ve işini yapan öğretmendir.

22 Temmuz 2005 09:31

kubilay1

cemc2005

arkadaşım bırak ahkamkesmeyi.bugüne kadar öğretmenlerin özlük hakları için ne yaptınsa onu ispat et.

Ortada büyük bir sorun var.Toplumun en gözüönünde olan kesimi bizleriz.Hem sana soruyorum 57 bin sıfır çeken öğrencinin günahına bizlerde ortak değimliyiz.

Artık yatma dönemi bitti.Özeleştiri yapıp.Kendimizi toparlamamız lazım

22 Temmuz 2005 09:35

kubilay1

cemc2005 mesaj bölümünü açar mısın?

Mesajınız alıcısına ulaştırılamadı. Alıcı kayıtlı değil yada mesaj kabul etmiyor.

22 Temmuz 2005 13:07

yukii__

Belkide aslında öğrenci yetiştirirken gözden kaçırdığımız en önemli nokta tüm öğrencilere aynı davranmaya çalışmak yani doğruları her öğrenciyle aynı yolları kullanarak öğretmeye çalışmak

bence bir öğretmenin en önemli özelliği iyi bir tiyatrocu olabilmesidir..bazen bazı öğrencilere ulaşmak için sakin ve sevecen davranmak yeterli olurken ; kimi öğrencilere ulaşabilmek içinse biraz daha otoriter olmamız gerekebilir..ne yazik ki öğrencilerimize ulaşamaıyoruuzz :((

mevcudun bu kadar yoğun olduğu durumlarda bu ne kadar mümkündür o da apayrı bir sorun ancak ulaşabildiğimiz yerlerle etkileşebiliyor muyuz onu da düşünmek lazım..

22 Temmuz 2005 16:47

mehmet0741

En son çıkan Yönetici atama yönetmeliğinde Müdür atamalarında Sınav şartı kaldırıldığından ve Anadolu liseleri dışındaki tüm okulların Müdür atamaları Valiliğe bırakıldığından Atamalar (siyasi) yerel güçlerin elindedir. 4 Yıl okuyan fakülte eğitimi gören öğretmenler Müdür olabilmek için çoğu eğitimsiz, hatta ilkokul mezunu ,eğitimden anlamayan kişilerin eline düşmüştür.Kimi belediye meclis üyesi , kimi ilçe başkanı , kimi il genel meclis üyesi bu kişilerden olur almadan müracat etmenin anlamı bile yok.Gerçekten eğitim adına atamaların yapılmasını istiyorsa değerlendirmeler objektif ve takdir puanları kaldırılarak ve mutlaka müdür olacak müdür yardımcılarına da sınav şartı getirilmesi faydalı olacağını düşünüyorum

22 Temmuz 2005 19:17

sahipataestufanel

temiz ve düzgün olacak.

Toplam 23 mesaj
ANKET
Her il'de bir üniversite açılmasını;